Internationaal

Zuid-Afrikaanse pianist Abdullah Ibrahim (91) overleden

Na zijn dood in juni verschijnt op 4 december een solo-opname voor de SABC.

Abdullah Ibrahim met grijs krullend haar en gesloten ogen achter een zwarte vleugel, voor een rood doek
Abdullah Ibrahim op het INNtöne Jazzfestival in 2019. Foto: Schorle, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

De Zuid-Afrikaanse pianist Abdullah Ibrahim is op 15 juni op 91-jarige leeftijd in Duitsland overleden, na een kort ziekbed. Op 22 juni werd hij volgens islamitische riten begraven in Beieren, waar hij woonde. Zijn partner Marina Umari zei dat hij stierf met Zuid-Afrika en de Zuid-Afrikanen in zijn hart.

Op 4 december geeft Matsuli Music Prelude to the Sun uit, een soloplaat die Ibrahim eind 1968 of begin 1969 opnam in de studio’s van de Zuid-Afrikaanse omroep SABC. De plaat verschijnt onder zijn oude naam Dollar Brand. De opname bestond tot nu alleen als transcriptieplaat voor de radio en is nooit verkocht. Naast eigen stukken speelt hij er Prelude to a Kiss van Duke Ellington en Crepuscule with Nellie van Thelonious Monk.

Ibrahim werd op 9 oktober 1934 in Kaapstad geboren als Adolph Johannes Brand. Hij kreeg pianoles vanaf zijn zevende en was op zijn vijftiende beroepsmusicus. In 1960 nam hij met de Jazz Epistles de eerste volledige jazz-lp van zwarte Zuid-Afrikaanse musici op.

In 1962 vertrok hij met zangeres Sathima Bea Benjamin naar Zürich, waar Duke Ellington hem in 1963 hoorde. Die ontmoeting leidde tot een opname in Parijs, die bij Reprise verscheen als Duke Ellington Presents the Dollar Brand Trio. In 1965 speelde hij op het Newport Jazz Festival en verhuisde hij naar New York. In 1966 verving hij Ellington vijf concerten lang als leider van diens orkest. Twee jaar later bekeerde hij zich tot de islam en nam hij de naam Abdullah Ibrahim aan.

In 1974 nam hij in Kaapstad Mannenberg op, een stuk dat uitgroeide tot een hymne van het verzet tegen apartheid. Na de opstand in Soweto van 1976 organiseerde hij een illegaal benefietconcert voor het ANC, waarna hij opnieuw naar New York vertrok.

Nelson Mandela vroeg hem in 1990 om naar Zuid-Afrika terug te keren. Vier jaar later speelde Ibrahim op Mandela’s inauguratie.

In 2022 speelde hij voor NPR een Tiny Desk-concert, solo en bij hem thuis in de Chiemgau. Op 8 juli 2023 stond hij met zijn trio, met Cleave Guyton en Noah Jackson, op North Sea Jazz in Ahoy in Rotterdam.

Zijn laatste concert gaf hij op 27 maart 2026 op het Cape Town International Jazz Festival, dat de editie van 2027 aan hem opdraagt.