In 1983 vonden altsaxofonist Albert Beltman en trombonist Paul Woesthuis arrangementen van Thad Jones die nooit waren opgenomen. Ze wilden hem als leider, maar Jones kon niet. Zo kwam pianist Rob Madna aan het roer, met Jerry van Rooyen naast zich. Toen het NOS Jazz Festival om een suite vroeg voor de nog naamloze band, stelde Van Rooyen Dutch Jazz Orchestra voor. Die naam bleef.
Vanaf 1992 werkte het orkest in projecten, met een vaste bezetting. Het grootste begon in 1994, toen Beltman musicoloog Walter van de Leur leerde kennen. Van de Leur werkte aan een boek over Billy Strayhorn en had in Amerikaanse archieven tientallen nooit uitgevoerde composities en arrangementen gevonden. In opdracht van de erven Strayhorn in Pittsburgh ging hij door dozen handbeschreven vellen. Die vellen hadden bijna dertig jaar onaangeraakt op zolder gelegen. Gregory A. Morris, executeur van de nalatenschap, schreef in 2017 voor het Jazz Education Network: «Many interested scholars, and musicians made visits to Pittsburgh to examine the Strayhorn collection, but Walter was the only one who came back repeatedly.»
In mei 1995 speelde het Dutch Jazz Orchestra die stukken voor het eerst in Pittsburgh, op de internationale Ellington-conferentie. Jerry van Rooyen dirigeerde; de familie Strayhorn zat op de eerste rij. Van de Leur zei erover in NRC: «Dat was een ongelooflijk concert. De familie Strayhorn, die betaald had voor de overtocht, zat op de eerste rij. Ze konden hun ogen niet drooghouden. Dit Hollandse orkest speelde muziek van oom Billy die ze nog nooit hadden gehoord.»
In oktober 1995 verscheen Portrait of a Silk Thread, opgenomen in Hilversum, met Ack van Rooyen als vaste gastsolist. NRC wees een jaar later op zijn solo in «Love Has Passed» en schreef dat de uitvoering soms klonk alsof je bij het Ellington-orkest uit de jaren zestig zat. In de Verenigde Staten waren er toen al vijftienduizend exemplaren verkocht.
Daarna volgden You Go to My Head en So This Is Love. Van de Leur promoveerde in 2002 in Amsterdam op Strayhorn en publiceerde het boek Something to Live For. Het orkest bracht een plaat onder dezelfde titel uit.
Na Strayhorn zocht het orkest verder naar muziek die nooit volledig was uitgebracht. In 2008 verscheen Moon Dreams, herontdekte muziek van Gil Evans en Gerry Mulligan voor het orkest van Claude Thornhill, van vóór Birth of the Cool. The Independent noemde de plaat «pure jazz gold-dust … never released in complete form before». Dave Gelly schreef in The Observer dat de muziek klonk «as though newly invented and busting to be heard».
Rob Madna, autodidact, wiskundeleraar en pianist, kreeg later zijn eigen project. Hij had aanbiedingen van Thad Jones, Freddie Hubbard en Lucky Thompson afgeslagen. In 1994 nam het orkest al Madna-werk op, omdat geen label geïnteresseerd was. Vanaf 2004 zocht een werkgroep rond de familie Madna en Albert Beltman verder. Werk dat verloren leek, kwam terug via collega’s en oud-studenten, tot partituren uit 1963 voor Boy Edgar aan toe. Musicoloog Hans Bel vond in het Nederlands Jazz Archief orkestopnamen met Madna als solist. In het najaar van 2007 legde het Dutch Jazz Orchestra zo’n tweeëndertig composities en arrangementen vast. Bij Challenge verscheen in 2008 de box Dutch Jazz Orchestra Plays the Music of Rob Madna, vijf cd’s onder leiding van John Ruocco.
Op 13 juli 2008 speelde het orkest een Tribute to Rob Madna op North Sea Jazz, met Ferdinand Povel en Tom Beek. Op 16 november 2008 zond VPRO Vrije Geluiden een eerbetoon aan Madna uit. In die uitzending speelde het orkest onder meer Daydream, een compositie en arrangement van Madna — niet Strayhorns «Day Dream».
In 2008 vierde het orkest vijfentwintig jaar met een theatertournee via Jazz Impuls, van Hoofddorp tot Breda, met North Sea Jazz en het Bimhuis ertussen. Daarna werd het stil rond het Dutch Jazz Orchestra. Jerry van Rooyen overleed op 14 september 2009. Van nieuwe projecten na 2008 is niets bekend.
Op maandag 16 november 2026 speelt de Codarts Bigband met Nils van Haften in Musicon in Den Haag stukken uit het repertoire van het Dutch Jazz Orchestra, onder meer van Rob Madna en Ab Schaap.
Kijken en luisteren
Fragmenten uit VPRO Vrije Geluiden, 16 november 2008, het eerbetoon aan Rob Madna: