Seizoen 2026–27 heet bij Jazz at Lincoln Center «Come Home», en het is Wynton Marsalis’ laatste seizoen als artistic director van de organisatie. De board kondigde begin 2026 een gefaseerde overdracht aan; daarna blijft hij advisory tot juni 2028, en hij blijft spelen. De Jazz at Lincoln Center Orchestra — vijftien man, repertory én nieuw werk — gaat gewoon door: Marsalis zet de artistieke lijn neer die hij decennia droeg, terwijl de band die hij meenam blijft. Nederlandse zalen hoorden die naam nog net: twee avonden in de Grote Zaal van het Concertgebouw, maart 2025.
Op 18 maart 2025 zit Marsalis achterin de trompetsectie in die Grote Zaal: hij staat niet op bij de inleidingen, en als hij zelf speelt, blijft hij zitten. Chris Crenshaw opent met eigen «Wise Guy». De saxsectie speelt in een deel van de Queen’s Suite, daarna volgt Monk met «We See» en «Ugly Beauty», en de finale is Gillespie’s «Things to Come» — trompetten die de zaal in de hoogte trekken, schreef de Volkskrant. Als toegift spelen ritmetrio plus trombones (Crenshaw, Gardner, Mason) unisono Kenny Dorham’s «Short Story» terwijl de rest al backstage is. Jazzenzo zat in de zaal; de ovatie duurde minuten. Geen standbeeld voorop, maar een repertory-band die Ellington vandaag speelt en nieuwe suites meeneemt — Marsalis als trompettist in de sectie, niet als dirigent die de show steelt. Wie die avond in de Grote Zaal zat, zag ego opzij: de band speelt, de ovatie is voor hen.
Een avond eerder, op 17 maart, opende een septet uit het orkest met Marsalis’ The Democracy! Suite, daarna full swing bigband — volgens het Concertgebouw-programma. Eerst zeven man in de suite, daarna de volle vijftien: dezelfde avond, twee gedaantes. De dinsdag was de repertoire-avond met Ellington, Monk en Gillespie. Hieronder is die suite te horen:
Die band begon als zomeravond op de campus van Lincoln Center. Publiek dat voor ballet of klassiek kwam, liep opeens tegen Ellington aan in de zomerhallen — Classical Jazz, midden jaren tachtig. Geen vaste bigband in die eerste zomers, wel een podium midden in het culturele centrum waar jazz opeens naast ballet stond. Uit die reeks groeide een orkest: eerst nog Lincoln Center Jazz Orchestra, met David Berger als dirigent, Ellington-scores alsof ze die week waren geschreven. Marsalis werd artistic director en nam de band mee de wereld in; Portraits by Ellington was een vroege plaat van die koers. Later schreef hij het oratorium Blood on the Fields, en de band speelde mee: lange vorm, stemmen naast blazers, een avond die zwaarder woog dan een Ellington-set — de Pulitzer Prize for Music ging ernaartoe, voor het eerst naar een jazzcompositie. Geen plaquette op het podium; wel een orkest dat liet horen wat jazz als groot werk kon dragen. In New York kregen ze een eigen plek aan Broadway at 60th: Frederick P. Rose Hall, met Rose Theater, The Appel Room en Dizzy’s Club — gebouwd voor jazz-klank en -gevoel. Marsalis sprak over swing als «feeling of extreme coordination», publiek en musici in één vloeiende beweging. Daarna kreeg de band de naam die bij de organisatie past: Jazz at Lincoln Center Orchestra with Wynton Marsalis. Vijftien vaste leden — repertory én nieuw werk, op tour en in New York — en Blue Engine Records brengt hun live-opnamen uit. Wat tours meenemen, klinkt daar ook: Ellington levend, plus suites van nu — dezelfde kern die later Amsterdam en Rotterdam bereikt. «Come Home» houdt vijftien man op het podium: de band speelt door.
Op 7 juli 2023 speelde dezelfde formatie twee shows op één dag op North Sea Jazz, Amazon-stage in Ahoy. Twee sets bigband op één festivaldag — Rotterdam die dezelfde band hoort als Amsterdam, alleen dichter op elkaar. Volgens het festivalprogramma speelden onder meer Crenshaw, Lewis, Tarantino en Nedzela mee — Ellington, Monk en Coleman in de bio — geen late-night-mythe, wel festival-intensiteit naast de Grote Zaal-avond: dezelfde Ellington-lijn, dichter op het publiek, twee sets achter elkaar. Die recente avonden houden de naam warm zonder een nieuwe tourdatum te forceren.
In 2021 kreeg Marsalis de Concertgebouw Prijs — eerste jazzmusicus als laureaat, uitreiking op het galaconcert van 30 september. Over de zaal zei hij: hij is in zo ongeveer alle concertzalen ter wereld geweest, maar nergens heeft hij het meer naar zijn zin dan hier — akoestiek, inrichting, trappen, publiek om je heen. Volgens het Concertgebouw keerde hij vaak terug. Dat is relatie, geen zaallijst.
Marsalis blijft advisory tot juni 2028 en blijft spelen. «I always have ideas. They’re endless,» zei hij bij de aankondiging. De suite van vandaag reist mee — in New York, en in zalen waar hij achterin de sectie zit.