Dinsdag valt NPO Soul & Jazz stil

NPO Soul & Jazz draait nog: non-stop, zonder presentator, zonder redactie, wel een playlist op DAB+, op de kabel, op internet. Sinds 1 januari zijn de gepresenteerde uren eraf. Wat je hoort als je hem toevallig vindt, is het restant van een zender.

Andrew Makkinga, presentator NTR op NPO Soul & Jazz
Foto: NTR

Dinsdag 1 september gaat ook dat restant uit. De NPO zei het begin augustus tegen Broadcast Magazine: de dekking wordt niet opgevuld. Er komt geen opvolger op hetzelfde kanaal. De vrijkomende DAB+-ruimte gaat naar de audio van tv-zender NPO Politiek en Nieuws, plus extra bitrate voor NPO Klassiek. Jazz maakt plaats voor politiek, en voor een klassieke zender die al bestond.

Wie de radio op Soul & Jazz had staan, had de hele dag jazz of soul. Zonder app, zonder te weten hoe de catalogus van de NTR heet, zonder een festivalkaartje. Dat was de opdracht van de laatste publieke zender in Nederland die jazz en soul als hele programma had. Die opdracht stopt.

De omroep belooft dat het geen leegte wordt. Soul naar NPO Blend. Jazz naar podcasts op NPO Luister. Voorzitter Lucien Brouwer zei vorig najaar de zin die bij dit soort besluiten hoort. „We maken deze keuzes met pijn in het hart.” Directeur audio en video Jurre Bosman was concreter. Twee unieke kanalen, jarenlang een waardevolle bijdrage, en een budget dat krimpt. „Doordat ons budget flink krimpt moeten wij dit soort scherpe keuzes maken.”

Campus Radio verdwijnt dezelfde dag van DAB+ en digitale tv, en mag online door: in de app NPO Luister en op npocampus.nl, met een rooster van gepresenteerde uren. Soul & Jazz krijgt dat restleven niet. De muziek moet ergens anders landen.

De besparing is klein als je naar Hilversum kijkt, en groot als je luistert. Ongeveer 247.000 euro voor Soul & Jazz, 147.000 voor Campus Radio. Samen nog geen vier ton. RadioFreak rekende voor dat 3FM in diezelfde begroting ruim drie ton erbij kreeg. Dit jaar haalt de NPO al ruim 20 miljoen euro uit de programmering, vooruitlopend op 156,7 miljoen minder rijksmediabijdrage vanaf 2027. Soul & Jazz is in dat plaatje een afronding. Voor wie luisterde, was het de hele zender.

Tweede keer in tien jaar

NPO Soul & Jazz was de digitale opvolger van Radio 6. Die zender begon op 4 september 2006, als vervanger van de Concertzender op het NPO-kabelpakket, en verdween op 1 januari 2016: te duur, te weinig luisteraars. Bij die opheffing, schrijft Broadcast Magazine, was de toezegging dat muziek en cultuur onderdak zouden houden bij het themakanaal „dat nu alsnog wordt geschrapt.”

Dat themakanaal was al uitgehold voor het werd afgeschaft. Eerst de redactie eraf, dan het kanaal zelf. De zender die dinsdag stopt, is niet meer de zender van een jaar geleden.

De Raad voor Cultuur zag het aankomen. Op 27 januari adviseerde de raad demissionair minister Gouke Moes over de NPO-aanvraag om vijf kanalen te schrappen, Soul & Jazz daaronder. Begrip voor de bezuiniging, schreef de raad. Maar de onderbouwing ontbrak: hoe blijft cultureel aanbod daarna vindbaar, en voor wie. De raad miste publieksonderzoek, en waarschuwde dat de cultuurtaak van de publieke omroep „steeds meer onder druk” komt. Op 30 april stemde minister Rianne Letschert alsnog in. De NPO had 1 januari aangevraagd. De procedure liep uit. Het werd 1 september.

Drie jaar eerder wees dezelfde omroep nog de andere kant op. Jazzmusici stapten in 2023 naar de Tweede Kamer omdat NPO Klassiek geen jazz meer droeg. Het antwoord lag klaar. Jazz en soul zaten op NPO Soul & Jazz, schreef staatssecretaris Uslu. Dat was het adres. Dinsdag is dat adres weg.

Waar luister je nu

Niet op Radio 2. Daar is geen jazzzender voor in de plaats gekomen. Soul Night met Shay loopt zaterdagavond door, soul en funk, geen jazzformat.

Soul, voor zover de NPO die nog lineair uitzendt, zit op NPO Blend. Sinds oktober 2025 is Blend een vast aanbodkanaal: R&B, hiphop, (neo-)soul, classics uit de jaren negentig tot 2010, voor luisteraars die FunX ontgroeid zijn. Jazz staat niet in het officiële format. Bosman beloofde meer soul in de playlist. Een jazzprogramma op Blend is er niet. In juli nam Blend wél het North Sea Jazz-weekend over van Radio 2: drie dagen live vanuit Ahoy. Een weekend is geen zender.

Jazz zit in de app. Jazz to Go van de NTR is de dagelijkse werkdag-podcast: één nummer, een paar minuten context, nu gemaakt door Andrew Makkinga. Deze maand livetracks van de vijftigste North Sea Jazz. Get In! met Benjamin Herman is wekelijks, gesprekken met musici. Elke vrijdag zet de NTR liveconcerten online onder Soul & Jazz Concerten. MAX brengt injazz met Co de Kloet, een uur Nederlandse jazz. De VPRO zette saxofonist Kika Sprangers en Koen Graat aan het werk voor Hoezo Jazz?!.

Dat is geen 24-uurszender. Het is wat er overblijft als je een kanaal ontmantelt en de restanten in een app stopt. Of die titels na 1 september doorlopen, heeft de NPO niet zwart op wit gezet. Ze staan op Luister, niet op de zender die dinsdag verdwijnt. Wie jazz wil, moet ernaar zoeken. Wie toevallig de radio aanzette, krijgt hem niet meer.

Buiten Hilversum is het stiller, maar niet leeg. De Concertzender heeft sinds 2024 weer een 24-uurskanaal, World of Jazz: injazz, concertopnamen van het BIMHUIS, TivoliVredenburg, Paradox. Dat is geen NPO-zender. Het is wel de Nederlandse stream die jazz nog als hele dag behandelt.

Het gat is deels al gevuld, commercieel. Op 20 augustus doopte Talpa Radio 10 Soul om tot Radio 10 Soul & Jazz: Marvin Gaye en Gregory Porter in één playlist. Soul Radio en Jazz & World Radio boden zich aan als nieuw thuis. Sublime blijft funk, soul, een randje jazz. Geen van die zenders heeft de opdracht om jazz te maken voor iedereen, ook voor wie geen app opent en geen festivalkaartje koopt.

Wat dinsdag verdwijnt, is de enige plek bij de NPO waar jazz geen item was maar het hele programma. Dat gat vult geen podcast van vijf minuten. Het vult ook geen commerciële non-stop. Het vult alleen aandacht: podia, makers, iemand die bijhoudt wat er wél speelt.

Tot dinsdag speelt de zender nog: NPO Soul & Jazz.

Bronnen

  1. NPO, „NPO schrapt in aanbodkanalen en organisatie” (Begroting 2026 / persbericht, najaar 2025)
  2. Ministerie van OCW, „Definitief besluit beëindiging NPO Campus Radio en NPO Soul & Jazz…” (30 april 2026)
  3. Raad voor Cultuur, „Raad voor Cultuur kritisch over aanvraag stoppen aanbodkanalen NPO” (27 januari 2026)
  4. Broadcast Magazine, „NPO beëindigt decennia radiogeschiedenis” (7 augustus 2026)
  5. RadioFreak, „NPO bezuinigt Campus Radio en Soul & Jazz-zender weg, geeft 3FM meer geld”
  6. Totaal TV, „Minimale besparing kost zender de kop” (6 augustus 2026)
  7. NPO Campus, „NPO Campus Radio wordt online radiostation”
  8. NPO, persbericht NPO Blend definitief aanbodkanaal (8 oktober 2025)
  9. NPO Luister, Jazz to Go / Get In! / Soul & Jazz Concerten / injazz / Hoezo Jazz?! (stand 28 augustus 2026)
  10. injazz.nl/radio (MAX, Concertzender, World of Jazz, NH Gooi)
  11. Radio 10, „Radio 10 start nieuw digitaal station voor liefhebbers van soul & jazz” (20 augustus 2026)
  12. Concertzender / World of Jazz
  13. Radiowereld, „NPO Politiek en Nieuws vanaf september ook op DAB” (14 augustus 2026)
  14. Antwoorden staatssecretaris Uslu op Kamervragen Werner (20 maart 2023)